Synatom beheert de benedenfase van de splijtstofcyclus

Missie. In België staat Synatom in voor de hele 'benedenfase' van de splijtstofcyclus, d.i. het beheer van de gebruikte splijtstof na ontlading uit de reactor. De splijtstof in een reactor gaat vier jaar mee. Wanneer ze daarna uit de reactor wordt gehaald, is ze hoogradioactief en vereist ze nauwkeurig beheer. Sinds de eerste ontlading in 1976, is het Synatom dat hiervoor de verantwoordelijkheid draagt. De onderneming werkt een economische en technische beheersstrategie uit die past in het Belgische energiebeleid met het oog op de mogelijke recyclage of definitieve berging van het kernafval.

Twee opties. In de 'gesloten' cyclus wordt de bestraalde splijtstof opgewerkt in specifieke industriële installaties. Hierdoor kunnen het uranium en het plutonium, die samen ongeveer 97% van de splijtstof uitmaken, gerecycleerd worden voor de fabricage van nieuwe splijtstofelementen of van MOX-elementen (mixed oxides). In de 'open' cyclus wordt de gebruikte splijtstof niet opgewerkt en gerecycleerd. In afwachting van een behandeling voor definitieve berging in diepe geologische lagen, wordt ze tijdelijk opgeslagen.

Beheer van beide opties. Tijdens de jaren 70 werd in België geopteerd voor de gesloten cyclus voor 671,5 ton gebruikte splijtstof. Synatom beheert nog altijd de eindfase van deze contracten, met name de terugkeer naar België van het opwerkingsafval en zijn tijdelijke opslag in afwachting van de berging. In 1993 legde de Belgische regering een moratorium op de gesloten cyclus: sindsdien kiest Synatom voor de tijdelijke opslag van de gebruikte splijtstof (open cyclus). In Tihange gebeurt dit centraal in een dok met water, in Doel wordt het afval droog opgeslagen in containers.

Terugkeer van radioactief afval uit La Hague. De gebruikte splijtstof in de gesloten cyclus onderging een opwerking in de fabriek van Cogema (nu AREVA) in La Hague, Frankrijk. Het afval dat bij deze opwerking ontstaat, wordt terug naar België getransporteerd. Eens in ons land, wordt het overgedragen aan de Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen (NIRAS), die zorgt voor de tijdelijke opslag in afwachting van de berging. Synatom financiert alle technische activiteiten voor de opslag en de berging van het afval dat NIRAS overneemt, op basis van tarieven die door deze instelling worden vastgelegd. Daarnaast financiert Synatom ook het grootste deel van het onderzoekswerk dat wordt verricht om de technologieën te verfijnen die zullen worden gebruikt om het afval definitief te bergen in diepe geologische lagen.